Architect Victor; "neem je vak serieus"!
De belofte van AI is groot. Het wordt vaak verkocht als dé magische oplossing voor alles.
"Maar..." stelt architect Victor, "als zoiets de oplossing voor alles is, is dat meestal een teken dat we de oorspronkelijke vraag zijn vergeten."
Voor hem is AI absoluut geen doel op zich. Wat het dan wel is? Een onvermoeibare opruimhulp die de weg vrijmaakt voor echt vakmanschap.
Stop met het romantiseren van drukte
Victor ziet dat we vaak ongemerkt verstrikt raken in randzaken. "Veel kenniswerkers zijn verslaafd geraakt aan het beheren van informatie. Mappen vullen, documenten zoeken in Teams, urenlang notulen teruglezen. We noemen dat 'werken', maar eigenlijk is het gewoon ruis." AI is bij uitstek geschikt om precies die ruis weg te filteren.
"Laat de AI dat zoekwerk, het sorteren en administreren maar overnemen. Daardoor wordt direct zichtbaar hoeveel van onze tijd eigenlijk ‘verspilde’ tijd is."
Het resultaat? Mensen kunnen weer doen waar ze voor zijn aangenomen: nadenken. Victor hanteert hiervoor een simpele vuistregel: "Neem je vak bloedserieus. Alles eromheen een stuk minder".
De gevaarlijkste functie van AI
Hoewel hij AI veelvuldig gebruikt, bijvoorbeeld voor het doorzoeken van zijn archieven en het ordenen van projectinformatie, is hij kritisch op de manier waarop we ermee omgaan. Het grootste risico is volgens hem niet dat de technologie soms een foutje maakt. De gevaarlijkste functie van AI is dat mensen stoppen met denken.
Wie alleen nog de uitkomst van een AI leest, verliest langzaam het vermogen om zelf tot een conclusie te komen. Bovendien waarschuwt hij voor het effect van een AI als enige sparringpartner.
"Een samenvatting van een lang document lijkt heel efficiënt, totdat je merkt dat alle menselijke nuance is verdwenen. Als je AI al het werk laat lezen en je leest de plannen niet meer zelf, wat ben je dan nog aan het doen?
Een AI stelt zich vaak op als een ja-knikker. Je hersenen zijn niet gemaakt om alleen maar gelijk te krijgen; je hebt juist de interactie, de onverwachte vragen en soms de weerstand van echte collega's nodig om scherp te blijven en uitgedaagd te worden".
Een standaard huisje kan iedereen bouwen
AI helpt prima bij het maken van het voorspelbare. Maar, zo redeneert Victor vanuit zijn architectenoogpunt, voorspelbaarheid is zelden het doel; dat is saai.
"Als je AI blind teksten laat schrijven, wordt het een soort eenheidsworst". "Alsof je een hele straat bouwt met exact dezelfde, gemiddelde huisjes. Het leest als een warme deken, maar het heeft geen enkele eigenheid."
Niemand rijdt om voor een voorspelbare wijk. Niemand onthoudt een gemiddeld gebouw. En niemand vertelt later bevlogen een verhaal over pure efficiëntie. Karakter en schoonheid ontstaan nog steeds doordat mensen durven te kiezen.
Het echte concurrentievoordeel
AI maakt middelmatigheid sneller en goedkoper. Dat is ontzettend handig voor randzaken, maar het is niet hetzelfde als kwaliteit. De vraag is dus niet zozeer of de AI-technologie in de toekomst beter wordt, dat is een gegeven. De hamvraag is of wij ondertussen ook beter worden.
Nieuwsgierigheid, smaak, oordeel en menselijk vakmanschap zijn en blijven de schaarse grondstoffen. Victors advies is dan ook helder:
"Gebruik AI alsof het een stagiair met superkrachten is. Het is ongelooflijk snel, verrassend slim en perfect voor het zoekwerk, maar het is ongeschikt om zonder menselijk toezicht de leiding te krijgen."